Rzecznik po stronie lekarzy

Dlaczego zdecydował się pan zostać rzecznikiem praw lekarza?

Zainteresował mnie przede wszystkim charakter tej funkcji. Rzecznika praw lekarza można w pewnym sensie porównać do obrońcy w sprawie sądowej czy procesie. Lekarze często kojarzą izbę głównie z rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej, który pełni rolę zbliżoną do prokuratora. Tymczasem rzecznik praw lekarza zajmuje się wspieraniem lekarzy i lekarzy dentystów w problemach związanych z wykonywaniem zawodu.

To bardzo ciekawa funkcja, ale przede wszystkim daje możliwość realnej pomocy koleżankom i kolegom w rozwiązywaniu trudności, które napotykają w swojej pracy zawodowej.

A jakie są pana priorytety na początek tej kadencji?

Przede wszystkim chciałbym usprawnić kontakt lekarzy z biurem rzecznika praw lekarza. Oprócz dotychczasowych form kontaktu – telefonicznej i mailowej za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie internetowej – planujemy uruchomić możliwość konsultacji w formie telerozmowy. Dzięki temu lekarze będą mogli szybko omówić swoje wątpliwości i uzyskać potrzebne wsparcie.

Lekarze często nawet nie wiedzą, że jest taka funkcja w Okręgowej Izbie Lekarskiej jak rzecznik praw lekarza. I że izba nie tylko bada, czy nie popełniliśmy błędu zawodowego, ale również upomina się o prawa lekarzy, stawia się w sądzie w ich imieniu. Bardzo zależy mi na zwiększeniu świadomości środowiska lekarskiego na ten temat. Podkreślmy: izba nie tylko zajmuje się oceną odpowiedzialności zawodowej, ale także aktywnie wspiera swoich członków, stoi na straży ich praw i reprezentuje ich interesy, również przed sądami.

Coraz powszechniejszym zjawiskiem staje się cyfrowy hejt wobec lekarzy i lekarzy dentystów. Czy planowane są działania mające na celu większe wsparcie lekarzy w walce z mową nienawiści?

Oczywiście. W przypadku zjawiska hejtu wobec lekarzy i lekarzy dentystów działania podejmuje cała Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie. Natomiast Biuro Rzecznika Praw Lekarza udziela wsparcia w indywidualnych sprawach. Otrzymujemy zgłoszenia dotyczące zniesławień, gróźb czy agresji i podejmujemy odpowiednie działania. Pomagamy już na etapie postępowania przygotowawczego, wspierając lekarzy w kontaktach z policją i prokuraturą. Uczestniczymy również w postępowaniach sądowych. Podobnie działamy w przypadkach agresji wobec medyków.

Na czym polega taka pomoc?

Monitorujemy przebieg sprawy, pomagamy przygotować zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wspieramy lekarza na kolejnych etapach postępowania i zapewniamy opiekę prawną. Krótko mówiąc, towarzyszymy poszkodowanemu lekarzowi przez cały proces i pomagamy mu odnaleźć się w często bardzo stresującej sytuacji.

Jak wygląda procedura po zgłoszeniu problemu?

Każde zgłoszenie analizujemy wspólnie z działem prawnym. Oceniamy sytuację, ustalamy możliwe działania i wybieramy najlepszą ścieżkę wsparcia. W niektórych przypadkach konieczna jest natychmiastowa interwencja, np. gdy doszło do naruszenia nietykalności cielesnej lekarza. W innych sprawach podejmujemy działania prawne, mediacyjne lub kontaktujemy się z odpowiednimi instytucjami.

Z jakimi sprawami lekarze mogą zgłaszać się do Biura Rzecznika Praw Lekarza?

Znaczną część zgłoszeń stanowią sprawy związane z prawem pracy. Dotyczą one m.in. rozliczania czasu pracy, dyżurów medycznych, różnych form zatrudnienia czy interpretacji przepisów regulujących wykonywanie zawodu.

Pomagamy również lekarzom analizować proponowane umowy, w tym umowy kontraktowe. Jeżeli ktoś ma wątpliwości dotyczące warunków zatrudnienia lub chce skonsultować dokument z prawnikami izby, może liczyć na nasze wsparcie.

Kolejnym obszarem są sprawy związane z hejtem internetowym, naruszeniem dóbr osobistych czy nieuprawnionym wykorzystywaniem danych lekarzy, ich nazwisk lub wizerunku. Coraz częściej spotykamy się także z sytuacjami, w których profile lekarzy są wykorzystywane przez różnego rodzaju portale bez ich wiedzy lub zgody.

Istotnym elementem naszej działalności są również mediacje. Dotyczą one konfliktów pojawiających się między lekarzami, a także relacji przełożony – podwładny. Naszym celem nie jest rozstrzyganie sporów, lecz pomoc w znalezieniu porozumienia i zapobieganie eskalacji konfliktu.

W tym zakresie ściśle współpracujemy z mediatorem działającym przy izbie. Warto podkreślić, że mediacja nie dotyczy wyłącznie relacji lekarz – pacjent. Równie często potrzebna jest wewnątrz środowiska lekarskiego.

Podsumujmy jeszcze, jak lekarz może skontaktować się z Biurem Rzecznika Praw Lekarza.

Do dyspozycji pozostają dwie dotychczasowe formy kontaktu. Pierwsza to kontakt telefoniczny za pośrednictwem Biura Rzecznika Praw Lekarza. Druga to formularz dostępny na stronie internetowej Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie. Po jego wypełnieniu zgłoszenie trafia bezpośrednio do nas, dzięki czemu możemy szybko zapoznać się ze sprawą i w razie potrzeby skontaktować się z lekarzem w celu uzupełnienia informacji.

Nowością są natomiast konsultacje online. To krótkie, 15–20-minutowe wideospotkania, podczas których lekarz może bezpośrednio opowiedzieć o swojej sytuacji i uzyskać wstępną pomoc. Często łatwiej jest przedstawić problem w rozmowie, niż opisać go w formularzu czy wiadomości e-mail.

Oczywiście nadal istnieje możliwość osobistego spotkania w izbie. Zdajemy sobie jednak sprawę, że lekarze mają bardzo napięte harmonogramy, dlatego konsultacje online mogą być dla wielu osób wygodniejszym rozwiązaniem.

Jak można zapisać się na takie spotkanie?

Na stronie internetowej dostępny jest formularz rejestracyjny wraz z harmonogramem dyżurów. Lekarze mogą wybrać dogodny termin spośród dostępnych godzin i samodzielnie zapisać się na konsultację.

Czy podczas dyżurów rzecznika można przyjść do izby bez wcześniejszego umawiania się?

Jeżeli ktoś chce porozmawiać bezpośrednio ze mną, warto wcześniej umówić konkretny termin. Łatwiej wtedy zagwarantować odpowiednią ilość czasu na rozmowę. Oczywiście osoby, które zgłoszą się bez zapowiedzi, również otrzymają pomoc. W biurze zawsze dostępni są pracownicy oraz prawnicy, którzy mogą przeprowadzić wstępną konsultację. Jeśli będzie taka potrzeba, możliwe jest również późniejsze spotkanie ze mną.

Rozmawialiśmy już o priorytetach na początek kadencji, a jakie są pana największe nadzieje związane z pełnieniem funkcji rzecznika praw lekarza?

Mam nadzieję, że uda się doprowadzić do większej jednolitości w interpretacji przepisów prawa pracy dotyczących lekarzy i lekarzy dentystów. Obecnie obserwujemy bardzo duże różnice w podejściu poszczególnych placówek do kwestii czasu pracy, dyżurów czy form zatrudnienia.

Wynika to między innymi ze specyfiki naszego zawodu. Inaczej wygląda organizacja pracy chirurga, inaczej internisty, a jeszcze inaczej radiologa czy medyka nuklearnego. Obowiązujące przepisy nie zawsze uwzględniają tę różnorodność, co prowadzi do rozbieżnych interpretacji, często niekorzystnych dla lekarzy.

Prowadzimy rozmowy z instytucjami zajmującymi się ochroną praw pracowniczych, w tym z przedstawicielami Rady Ochrony Pracy. Chcemy wypracować bardziej przejrzyste i spójne rozwiązania, które ułatwią lekarzom wykonywanie zawodu i zapewnią większą pewność co do przysługujących im praw. To jeden z najważniejszych celów, które stawiam sobie na początku kadencji. Zachęcam do kontaktu z Biurem RPL. Jesteśmy tu dla państwa.