Logowanie do profilu lekarza
Przez login.gov
Nie masz konta? Zarejestruj się
Przez login.gov
Nie masz konta? Zarejestruj się
W niemieckim Brunszwiku powstała izba lekarska i aptekarska, uznawana za pierwszy nowoczesny samorząd zawodowy lekarzy w Europie. W następnych latach podobne instytucje zaczęły działać w kolejnych państwach niemieckich i innych krajach europejskich.
Na mocy ustawy C.K. Namiestnictwa w zaborze austriackim utworzono Izbę Lekarską Zachodniogalicyjską w Krakowie i Wschodniogalicyjską we Lwowie. Przed odzyskaniem niepodległości izby lekarskie działały na ziemiach zaboru austriackiego i pruskiego. Władze rosyjskie nie zgodziły się na utworzenie takiego samorządu.
W Warszawie powstał Związek Lekarzy Państwa Polskiego. Organizacja integrowała środowisko po odzyskaniu niepodległości i zabiegała o ustawowe uregulowanie wykonywania zawodu oraz utworzenie izb lekarskich obejmujących całe państwo.
Sejm uchwalił ustawę o wykonywaniu praktyki lekarskiej oraz ustawę o ustroju i zakresie działania izb lekarskich. Druga z nich stworzyła podstawy prawne okręgowych izb lekarskich i Naczelnej Izby Lekarskiej. Datę tę przyjmuje się za początek samorządu lekarskiego w niepodległej Polsce.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia Publicznego z 15 marca zarządziło wybory do izb lekarskich. Powstały izby: warszawsko-białostocka, krakowska, poznańsko-pomorska, lwowska, lubelska i łódzka. Izba Warszawsko-Białostocka obejmowała Warszawę oraz rozległy obszar północno-wschodniej części kraju. Pierwsze wybory do rad lekarskich przeprowadzono 10 grudnia, a wybory uzupełniające 14 stycznia 1923 roku.
Przedstawiciele izb okręgowych zebrali się w Warszawie, aby wyłonić pierwsze władze Naczelnej Izby Lekarskiej. Jej pierwszym naczelnikiem został dr Jan Witalis Bączkiewicz. W okresie międzywojennym Izbą Lekarską Warszawsko-Białostocką kierowali kolejno dr Leon Babiński, dr Jerzy Bujalski i prof. Władysław Szenajch.
Na zdj. dr Jan Witalis Bączkiewicz (Narodowe Archiwum Cyfrowe)
Nowa ustawa ujednoliciła organizację izb okręgowych, określiła prawa i obowiązki ich członków oraz zasady odpowiedzialności zawodowej. Izby nadal mogły obejmować obszar jednego lub kilku województw, lecz działały pod silniejszym nadzorem administracji państwowej.
Naczelna Rada Lekarska uchwaliła Kodeks Deontologii Lekarskiej. Dokument porządkował zasady etyczne wykonywania zawodu i stał się ważnym punktem odniesienia dla późniejszych polskich kodeksów etyki lekarskiej.
Ustawa o izbach lekarsko-dentystycznych powołała odrębny samorząd zawodowy lekarzy dentystów. Utworzono cztery izby okręgowe, w tym Izbę Lekarsko-Dentystyczną w Warszawie, oraz Naczelną Izbę Lekarsko-Dentystyczną.
Władze niemieckie Generalnego Gubernatorstwa rozwiązały polskie izby lekarskie i lekarsko-dentystyczne. Środowisko lekarskie poniosło podczas wojny ogromne straty wskutek niemieckiej i sowieckiej polityki terroru oraz eksterminacji.
Po wyzwoleniu Warszawy podjęto próbę odtworzenia Izby Lekarskiej Warszawsko-Białostockiej. 25 stycznia obowiązki jej przedwojennego prezesa ponownie objął prof. Władysław Szenajch. Izba działała początkowo w Tworkach, a latem wróciła do siedziby przy ul. Koszykowej 37. Spośród około 3600 członków zarejestrowanych przed wojną w pierwszym powojennym okresie zgłosiło się około 1200 lekarzy.
Na zdj. prof. Władysław Szenajch (Warszawski Kalendarz Ilustrowany, domena publiczna)
Dekret o organizacji samorządu zawodowego lekarskiego i lekarsko-dentystycznego prawnie usankcjonował odbudowane izby. Działało osiem okręgowych izb lekarskich, w tym izba z siedzibą w Warszawie, oraz samorząd lekarzy dentystów.
Sejm uchwalił ustawę o zniesieniu izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych. Ustawa weszła w życie 26 sierpnia. Majątek i część zadań samorządu przejęły instytucje państwowe i związkowe. Przerwa w działalności izb trwała 39 lat.
Sejm uchwalił ustawę o izbach lekarskich, przywracając wspólny samorząd lekarzy i lekarzy dentystów.
Rada Państwa powołała Komitet Organizacyjny Izb Lekarskich, który przygotował pierwsze wybory i zjazdy odrodzonego samorządu. Dr Jerzy Moskwa został jednym z zastępców przewodniczącego 29-osobowego prezydium Komitetu i uczestniczył w tworzeniu struktur izb lekarskich.
Delegaci utworzyli organy Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie. Pierwszym przewodniczącym Okręgowej Rady Lekarskiej został dr Jerzy Moskwa, który w latach 1989-1993 pełnił również funkcję wiceprezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. Rozpoczęto budowę struktur odpowiedzialnych między innymi za rejestr lekarzy, przyznawanie prawa wykonywania zawodu, odpowiedzialność zawodową i reprezentowanie środowiska.
W Warszawie obradował I Krajowy Zjazd Lekarzy. Prezesem Naczelnej Rady Lekarskiej został prof. Tadeusz Chruściel. Zjazd powołał 21 okręgowych izb lekarskich oraz dwie izby o zasięgu ogólnokrajowym: Wojskową Izbę Lekarską i Izbę Lekarską Kolejowej Służby Zdrowia.
Prof. Jan Nielubowicz, chirurg, transplantolog i były rektor Akademii Medycznej w Warszawie, należał do najważniejszych autorytetów wspierających reaktywację izb. Był kandydatem na prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, a następnie przewodniczył Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu w Warszawie przez dwie pierwsze kadencje. Otrzymał tytuł honorowego prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. Jego imię nosi dziś Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie.
Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie rozpoczęła regularną działalność. Tworzono rejestry, organy odpowiedzialności zawodowej, administrację i system obsługi członków. Lekarze i lekarze dentyści po raz pierwszy od 1950 roku ponownie wykonywali ustawowe zadania samorządu zawodowego.
II Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Lekarzy w Bielsku-Białej uchwalił Kodeks Etyki Lekarskiej. Od tej pory kodeks, później kilkakrotnie nowelizowany, określa podstawowe zasady postępowania lekarzy i lekarzy dentystów.
Ustawa kompleksowo uregulowała zasady wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty. Powierzyła izbom lekarskim ważne zadania administracyjne, w tym prowadzenie rejestrów i udział w procedurach związanych z prawem wykonywania zawodu.
Po reformie administracyjnej kraju Naczelna Rada Lekarska ustaliła nowe granice izb. Do obszaru OIL w Warszawie włączono tereny należące wcześniej między innymi do izb siedleckiej, ostrołęckiej i ciechanowskiej. Ukształtował się rozległy okręg obejmujący Warszawę i znaczną część Mazowsza, a także wybrane powiaty sąsiednich województw.
Parlament uchwalił obowiązującą ustawę o izbach lekarskich. Akt, który wszedł w życie 1 stycznia 2010 roku, uporządkował organizację samorządu, katalog jego zadań, zasady wyborów oraz postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej.
Samorząd lekarski podsumował trzy dekady działalności po 1989 roku. OIL w Warszawie była już największą izbą okręgową w Polsce, prowadzącą ustawowe rejestry i postępowania, a także rozbudowaną działalność szkoleniową, prawną, socjalną, wydawniczą, kulturalną i integracyjną.
Obchody stulecia nawiązywały do ustaw uchwalonych 2 grudnia 1921 roku. Warszawska Izba przypominała historię samorządu i rozwijała programy wsparcia członków, między innymi działania związane ze szczepieniami przeciw COVID-19, profilaktyką zdrowotną i aktywnością sportową.
Po rezygnacji Piotra Pawliszaka, funkcję prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie objął dr Artur Drobniak. Izba rozwinęła działania skierowane do młodych lekarzy, projekty edukacyjne i innowacyjne oraz komunikację ze środowiskiem. W tym samym roku wprowadzono nową identyfikację wizualną OIL w Warszawie.
XLIX Sprawozdawczo-Wyborczy Okręgowy Zjazd Lekarzy wybrał dr. Artura Drobniaka na prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie X kadencji. Izba, zrzeszająca ponad 37 tysięcy lekarzy i lekarzy dentystów, pozostaje największą okręgową izbą lekarską w Polsce.
