System ochrony zdrowia odporny na wyzwania przyszłości

Przyszłość finansowania systemu ochrony zdrowia była tematem briefingu prasowego zorganizowanego 20 maja 2026 r. w siedzibie Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie. Spotkanie zatytułowane „System ochrony zdrowia odporny na wyzwania przyszłości” zgromadziło przedstawicieli mediów oraz ekspertów zajmujących się systemem ochrony zdrowia.

Podczas briefingu zaprezentowano najważniejsze wnioski raportu „Solidarność, która się opłaca. Nowy model finansowania ochrony zdrowia w Polsce”, przygotowanego przez Zespół Studiów Strategicznych przy OIL w Warszawie pod redakcją dr n. med. i n. o zdr. Marii Libury, dr. n. med. Tomasza Imieli oraz dr Dagmary Głód-Śliwińskiej. Dokument jest efektem trzech lat analiz i konsultacji prowadzonych z przedstawicielami administracji publicznej, środowisk medycznych oraz menedżerami ochrony zdrowia. 

– Katastrofa demograficzna, której na pewno będziemy uczestnikami za lat kilkanaście, różne priorytety finansowania w szybko zmieniającym się świecie czy wreszcie to, czego nadal nie wiemy – jak automatyzacja i sztuczna inteligencja wpłyną na nasze życie – to wyzwania, przed którymi stanie także system opieki zdrowotnej – mówił prezes ORL w Warszawie Artur Drobniak, witając gości.

Jak zaznaczył, Zespół Studiów Strategicznych OIL w Warszawie stara się patrzeć na system ochrony zdrowia szerzej niż dotychczas, łącząc perspektywy lekarzy, pacjentów, ekonomistów i ekspertów różnych dziedzin. – To nie jest tylko punkt widzenia lekarza czy pacjenta, ale próba pokazania, jak powinien wyglądać system, który nie pozostawi starzejącego się społeczeństwa samemu sobie – podkreślił dr n. med. Artur Drobniak.

Przed właściwą dyskusją o założeniach raportu mówiła Maria Libura, która zwróciła uwagę, że debata o ochronie zdrowia od lat koncentruje się wokół tych samych problemów, pomijając fundamentalne zmiany zachodzące w światowej gospodarce.

– Musimy w końcu zacząć remontować dach – mówiła obrazowo Libura. – Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest dziurawym wiadrem, jest domem, który ma dziurawy dach, a my od lat podstawiamy kolejne kubełki i mamy nadzieję, że to wystarczy, żebyśmy przeżyli na parterze.

Ekspertka podkreślała, że system ochrony zdrowia należy traktować jako element infrastruktury krytycznej państwa i inwestycję wzmacniającą bezpieczeństwo społeczne oraz konkurencyjność gospodarki. Zwróciła również uwagę na postępującą „erozję solidarności” w polskim systemie zdrowotnym, objawiającą się rosnącym udziałem prywatnych wydatków ponoszonych bezpośrednio przez pacjentów.

Dyskusję moderowali dr Maria Libura i dr Tomasz Imiela, a udział w niej oraz w prezentacji wniosków z raportu wzięli:

• dr Michał Zabdyr-Jamróz, Instytut Zdrowia Publicznego Collegium Medicum UJ,
• prof. ucz. dr hab. Sebastian Sikorski, UKSW,
• dr Jan Oleszczuk-Zygmuntowski, Polska Sieć Ekonomii,
• Robert Plisko, prezes HTA Consulting,
• dr Tomasz Rowiński, SGH,
• Jakub Wierzbicki, Polska Sieć Ekonomii.

Eksperci odpowiadali na pytania dotyczące odporności obecnego systemu ochrony zdrowia na zmiany technologiczne, możliwości finansowania ochrony zdrowia w erze AI, a także potencjalnych skutków dalszej erozji wpływów składkowych.

Raport analizuje konsekwencje automatyzacji i robotyzacji gospodarki dla systemów finansowania ochrony zdrowia, zwłaszcza tych opartych głównie na składkach od pracy. Autorzy wskazują, że rozwój sztucznej inteligencji, platform cyfrowych i nowych modeli zatrudnienia prowadzi do erozji bazy składkowej, ponieważ maleje udział pracy ludzkiej w tworzeniu wartości gospodarczej.

W dokumencie przedstawiono różne scenariusze finansowania ochrony zdrowia, w tym model podatkowy jako alternatywę dla obecnego systemu składkowego. Zdaniem autorów sama wysokość nakładów nie gwarantuje stabilności systemu – kluczowe znaczenie mają mechanizmy gromadzenia środków oraz sposób ich wydatkowania.

Podczas spotkania podkreślano również potrzebę odejścia od „medycyny proceduralnej”, skoncentrowanej na liczbie świadczeń, na rzecz modelu skupionego na procesie zdrowienia pacjenta, profilaktyce i koordynacji opieki. Zwracano uwagę, że Polska ma stosunkowo wysoką liczbę konsultacji lekarskich, jednak nie przekłada się to na odpowiednie efekty zdrowotne z powodu chaosu organizacyjnego i fragmentaryzacji systemu.

Autorzy raportu podkreślali, że bezpieczeństwo zdrowotne państwa zależy nie tylko od poziomu wydatków, ale również od odporności systemu na globalne procesy gospodarcze oraz od utrzymania solidarności społecznej. Dokument kończy się apelem o rozpoczęcie strategicznej debaty dotyczącej przyszłości finansowania ochrony zdrowia w Polsce.

Pobierz cały raport