Stanowisko Prezydium ORL ws. projektu zmiany rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia o ogólnych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

STANOWISKO NR 6/P-X/26

PREZYDIUM OKRĘGOWEJ RADY LEKARSKIEJ W WARSZAWIE

Z DNIA 5 SIERPNIA 2026 ROKU

w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie, po zapoznaniu się z projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Zdrowia: MZ 1925), wskazuje, że projektowane rozszerzenie zakresu danych przekazywanych Narodowemu Funduszowi Zdrowia istotnie ingeruje w sferę wykonywania zawodu i praw lekarza.

W ocenie tut. Prezydium wprowadzenie nowych obowiązków sprawozdawczych może być rozważane wyłącznie pod warunkiem zapewnienia lekarzom pełnego dostępu do danych raportowanych na ich temat oraz skutecznego mechanizmu ich weryfikowania, potwierdzania ich zgodności ze stanem faktycznym albo zgłaszania zastrzeżeń w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Projekt w obecnym kształcie nie spełnia tego warunku, zwiększając przejrzystość systemu z perspektywy organu finansującego, lecz nie zapewniając lekarzowi realnej możliwości kontroli, potwierdzenia lub zakwestionowania danych przekazywanych na jego temat.

Nie jest to zagrożenie wyłącznie hipotetyczne. Do Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie docierają liczne sygnały o przypadkach nieprawidłowego wykazywania przez świadczeniodawców czasu lub miejsca udzielania świadczeń przez zatrudnionych lekarzy. Dane te mogą następnie prowadzić do powstania nieuzasadnionych wątpliwości dotyczących prawidłowości wykonywania zawodu przez lekarza, a także wywoływać wobec niego konsekwencje zawodowe, kontraktowe lub prawne. Tym samym, nie można zaakceptować rozwiązania, w którym rozszerzeniu zakresu kontroli nad wykonywaniem zawodu lekarza nie towarzyszy ustanowienie odpowiadających jej gwarancji ochrony praw lekarza. Niedopuszczalne jest bowiem, aby lekarz ponosił konsekwencje informacji, których treści nie może sprawdzić ani skutecznie zakwestionować.

W związku z powyższym postuluje się, aby zarówno harmonogramy przekazywane na podstawie § 6 rozporządzenia, jak i dane objęte projektowanym § 6a były automatycznie udostępniane lekarzowi za pośrednictwem serwisu gabinet.gov.pl.

System powinien umożliwiać lekarzowi w szczególności: sprawdzenie danych przekazanych na jego temat przez każdego świadczeniodawcę, zgłoszenie, że dane są niepełne lub niezgodne ze stanem faktycznym, przedstawienie własnych uwag i wyjaśnień oraz monitorowanie sposobu rozpatrzenia zgłoszenia oraz dokonanych korekt. Mechanizm ten powinien także zapewniać identyfikację podmiotu, który wprowadził lub zmienił dane, oraz zachowanie historii dokonywanych wpisów i korekt.

Obecnie wykorzystywany system udostępniany przez Narodowy Fundusz Zdrowia nie zapewnia lekarzom odpowiedniego poziomu przejrzystości ani realnej kontroli nad raportowanymi informacjami. Dla wielu lekarzy pozostaje on trudno dostępny, proces logowania jest nadmiernie skomplikowany, a jego funkcjonalności nie obejmują skutecznego mechanizmu zgłaszania i wyjaśniania stwierdzonych nieprawidłowości.

Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie postuluje również o wydłużenie okresu vacatio legis. Przed wejściem projektowanych przepisów w życie Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia, powinno przygotować i przetestować rozwiązania informatyczne, które zapewnią świadczeniodawcom sprawne raportowanie bez nakładania na nich nadmiernych obciążeń administracyjnych, a lekarzom – rzeczywistą kontrolę danych przekazywanych na ich temat. Nowe obowiązki nie powinny wejść w życie przed zapewnieniem odpowiednich narzędzi technicznych.

Zastrzeżenia budzi również możliwość nakładania dotkliwych sankcji finansowych za niewykonanie nowych obowiązków sprawozdawczych. Sankcje te powinny być proporcjonalne do charakteru i wagi naruszenia, a ich zastosowanie powinno zostać poprzedzone wezwaniem do usunięcia stwierdzonych uchybień. Niedopuszczalne byłoby obciążanie świadczeniodawców karami za błędy wynikające z niedostosowania, nieprawidłowego funkcjonowania lub ograniczeń narzędzi informatycznych udostępnianych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Reasumując, przejrzystość raportowania nie może mieć charakteru jednostronnego. Jeżeli gromadzone dane dotyczą konkretnego lekarza i mogą wywoływać wobec niego konsekwencje, lekarz musi mieć zagwarantowane prawo dostępu do tych danych, ich weryfikacji oraz skutecznego zakwestionowania.

Mając powyższe na uwadze, Prezydium Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie wnosi o uwzględnienie przedstawionych postulatów w toku dalszych prac legislacyjnych oraz odpowiednią zmianę projektu w sposób zapewniający rzeczywistą przejrzystość raportowania i należytą ochronę praw lekarzy.